Modus

Gisteren heb je gekeken naar je gewoontes, vandaag bouwen we daarop verder.

Gewoontes beïnvloeden niet alleen wat je doet, maar ook de toestand waarin je jezelf bevindt. 

Iets waar ik misschien wat rigide mee omga, is wellicht het feit dat ik elke dag in de ochtend wil douchen. Door het douchen voel ik me wakker, fris en klaar voor de dag. Het is voor mij echter zo’n belangrijke gewoonte geworden dat ik mezelf moeilijker kan aanzetten voor de dag als ik niet douche. De gewoonte van het douchen heeft dus invloed op mijn gemoedstoestand als ik de dag begin. 

En dat brengt ons bij het onderwerp van vandaag: modus.

Met modus bedoel ik de mentale en emotionele staat waarin je jezelf op een bepaald moment bevindt. Het is de combinatie van hoe je denkt, hoe je je voelt, waar je aandacht naartoe gaat en hoe je geneigd bent te reageren.

Modus is geen officiële psychologische theorie. Zie het vooral als een praktische manier om naar jezelf te kijken.

Misschien herken je het wel.

Er zijn momenten waarop alles lijkt te kloppen. Je hebt energie, je aandacht zit op de juiste plek en je doet wat je wilt doen. Maar er zijn ook momenten waarop je sneller afgeleid bent, minder geduld hebt, meer uitstelt of moeite hebt om jezelf in beweging te krijgen.

Je bent nog steeds dezelfde persoon, maar je zit duidelijk in een andere toestand.

Iedereen schakelt gedurende de dag voortdurend tussen verschillende modi. Meestal gebeurt dat automatisch.

• Je komt op je werk en merkt dat je anders denkt en handelt dan wanneer je thuis op de bank zit.
• Je stapt een sportschool binnen en voelt iets veranderen in je houding en energie.
• Je voert een belangrijk gesprek en merkt dat je aandacht scherper wordt.
• Of je ziet een lastige taak en merkt dat je ineens allerlei andere dingen belangrijker vindt.

De vraag is niet óf je verschillende modi hebt, de vraag is of je ze herkent en of je kunt leren schakelen naar een toestand die je helpt bij hetgeen je wilt bereiken. Je ziet dit ook terug bij topsporters, artiesten en andere mensen die onder hoge druk moeten presteren.

Muhammad Ali gebruikte bijvoorbeeld bewust zijn zelfvertrouwen en bravoure om zichzelf in een krachtige mentale toestand te brengen. Door groot te denken, groot te praten en zijn tegenstanders uit te dagen, bracht hij zichzelf in een toestand waarin hij op zijn best presteerde.

Rafael Nadal staat bekend om zijn vaste rituelen voor wedstrijden. Die rituelen zijn niet bedoeld als bijgeloof, maar helpen hem om zijn aandacht te richten en volledig aanwezig te zijn in het moment.

Ook buiten de sport zie je dit terug.

Schrijver Stephen King wacht niet op inspiratie. Elke dag op hetzelfde tijdstip gaat hij ervoor zitten en begint gewoon met schrijven. Daarmee helpt hij zichzelf in een toestand waarin schrijven gemakkelijker wordt.

Veel muzikanten gebruiken vaste routines voordat ze optreden. Sommigen zoeken rust op, anderen luisteren juist naar energieke muziek. Zo bereiden ze niet alleen hun optreden voor, maar ook zichzelf.

Succesvolle mensen hebben niet allemaal dezelfde modus.

Ze weten vooral wat ze kunnen doen en wat ze nodig hebben om in een toestand te komen die past bij wat de situatie van hen vraagt.